İki Nokta İşareti

En temel noktalama işaretlerinden olan iki nokta nedir, nerelerde kullanılır, örnekleriyle beraber görelim.

İKİ NOKTA NEDİR?

Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlenin sonuna konulan noktalama işaretine iki nokta (:) denir.

iki nokta işareti ve görevleri kavram haritası

İki Noktanın Görevleri ve Kullanıldığı Yerler

 1.  Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna konur.

ÖRNEKLER

 Fatih’in en çok sevdiği yemeklerden bazıları şunlardır: sarma, musakka, pilav…
Yukarıdaki cümlede “sarma, musakka, pilav” Fatih’in en çok sevdiği yemeklere örnek olarak verilmiştir. Kendisinden sonra örnek verilecek cümleden sonra iki nokta kullanılmıştır.

 Olaya dayalı yazı türlerinden birkaçını sıralayalım: roman, hikaye, anı.

 2.  Kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna konur.

ÖRNEKLER

 Benim hayat felsefem: Kendin için istemediğin şeyi başkası için de isteme.
Yukarıdaki cümlede kişinin hayat felsefesi “Kendin için istemediğin şeyi başkası için de isteme.” olarak açıklanmış ve bu açıklamadan önce iki nokta kullanılmıştır.

 Başarıya giden tek yol var: sabırlı olmak.

 3.  Karşılıklı konuşmalarda, konuşan kişiyi belirten sözlerden sonra konur.

ÖRNEK

 Hacivat: Merhaba Karagöz’üm. Ben de dükkana gidiyorum. Gel birlikte yürüyelim.
Karagöz: Birlikte yün mü yiyelim?
Hacivat: Ne yün yemesi canım, beraber gidelim.
Karagöz: Hangi berbere gidelim?

 4.  Edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadenin sonuna konur

ÖRNEKLER

 — Buğdayla arpadan başka ne biter bu topraklarda.
Ziraatçı sayar:
— Yulaf, pancar, zerzevat, tütün…

 5.  Matematikte bölme işareti yerine kullanılır.

ÖRNEK

 12:3=4

 6.  Genel ağ (internet) adreslerinde kullanılır

ÖRNEK

 https://www.dilbilgisi.net

NOT

İki noktadan sonra cümle varsa büyük harfle başlanır. İki noktadan sonra gelen ifade cümle değilse, örnekler sıralanıyorsa ve özel isim değilse küçük harfle başlanır.