En temel noktalama işaretlerinden olan noktanın tanımını, görevlerini ve kullanıldığı yerleri örnekleriyle beraber görelim.
NOKTA NEDİR?
Cümlenin bittiğini anlatmak için sonuna konulan, küçük benek biçimindeki noktalama işaretine nokta ( . ) denir.
Noktanın Görevleri ve Kullanıldığı Yerler
1. Cümlenin sonuna konur.
ÖRNEKLER
✦ Kitap okumayı seven bir öğrenciyim.
✦ Bu sabah çok erken uyandım.
✦ Eski günleri özlüyorum bazen.
2. Bazı kısaltmaların sonuna konur.
ÖRNEKLER
✦ Cad. (cadde)
✦ Alb. (albay)
✦ İng. (İngilizce)
✦ Yrd. Doç. (yardımcı doçent)
✦ Dr. (doktor)
✦ vb. (ve benzeri)
✦ sf. (sıfat)
UYARI
T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) dışındaki büyük harfli kısaltmalarda, yön adlarının kısaltmalarında, uzunluk ve ağırlık ölçülerinin kısaltmalarından sonra nokta kullanılmaz.
ÖRNEKLER
✦ TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi), MEB (Milli Eğitim Bakanlığı)
✦ D (doğu), KB (kuzey batı)
✦ m (metre), kg (kilogram)
3. Sayılardan sonra sıra bildirmek için “-nci” ekinin yerine konur.
ÖRNEKLER
✦ 5. (beşinci)
✦ 311. Sokak
✦ XX. yüzyıl (yirminci yüzyıl)
✦ Apartmanın 11. katında oturuyoruz.
✦ Bağdat, IV. Mehmet zamanında fethedildi.
UYARI
Arka arkaya sıralandıkları için virgülle veya çizgiyle ayrılan rakamlardan yalnızca sonuncu rakamdan sonra nokta konur.
ÖRNEKLER
✦ Deneme sınavına sadece 6, 7, 8. sınıflar katıldı.
✦ Osmanlı Devleti 13-20. yüzyıllar arasında hüküm sürmüştür.
4. Bir yazının maddelerini gösteren rakam veya harflerden sonra konur.
ÖRNEKLER
✦ 1. I. A. a.
2. II. B. b.
5. Tarihlerin yazılışında gün, ay ve yılı gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.
ÖRNEKLER
✦ Ablam 18.08.1988 tarihinde doğmuş.
✦ Cumhuriyet 29.X.1923’te ilan edildi.
UYARI
Tarihlerde ay adları yazıyla da yazılabilir. Bu durumda ay adlarından önce ve sonra nokta kullanılmaz.
ÖRNEK
✦ 19.Mayıs.1919 (yanlış)
✧ 19 Mayıs 1919 (doğru)
6. Saat ve dakika gösteren sayıları birbirinden ayırmak için konur.
ÖRNEKLER
✦ Toplantı 18.15’te başlamış.
✦ Sınav pazar günü 09.00’da yapılacak.
7. Kitap, dergi vb.nin künyelerinin sonuna konur.
ÖRNEK
✦ Cahit Sıtkı TARANCI, Otuz Beş Yaş, Can Yayınları, İstanbul, 1995.
8. Dört ve dörtten çok rakamlı sayılar sondan sayılmak üzere üçlü gruplara ayrılarak yazılır ve araya nokta konur.
ÖRNEKLER
✦ 1.300
✦ 15.750
✦ 2.500.000
9. Matematikte çarpma işareti yerine kullanılır.
ÖRNEK
✦ 3.9=27
10. Genel ağ (internet) adreslerinde kullanılır
ÖRNEK
✦ https://www.dilbilgisi.net
NOKTALAMA İŞARETLERİ
çok lazımdı aslında biliyordum ama bazılarını öğretmediler