Kesme İşareti

En temel noktalama işaretlerinden olan kesme işareti nedir; nerelerde kullanılır, nerelerde kullanılmaz örnekleriyle beraber görelim.

Kesme İşareti Nedir?

Özel adlara, kısaltmalara ve sayılara getirilen ekleri, iki sözün birleşmesi sırasında ortaya çıkan ses düşmesini belirtmek için kullanılan noktalama işaretine kesme işareti (‘) denir. Kesme, kesme imi, apostrof olarak da adlandırılır.

Kesme işaretinin görevleri kavram haritası

Kesme İşaretinin Kullanıldığı Yerler ve Görevleri

 1.  Özel adlara getirilen iyelik, durum ve bildirme ekleri kesme işaretiyle ayrılır.

ÖRNEKLER

 Tarkanın, Şermin Yaşardan (Kişi adları, soyadları ve takma adlar)

 Dünyanın, Marsta (Gök bilimiyle ilgili adlar)

 Dolmabahçe Sarayında, Özgürlük Anıtına (Saray, köşk, han, kale, köprü, anıt vb. adları)

 Kaplumbağa Terbiyecisini, Kaşağıda (Kitap, dergi, gazete ve sanat eseri adları)

 Cumhuriyet Döneminde, Orta Çağı (Akım, çağ ve dönem adları)

NOT

Yer bildiren özel isimlerde kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğu zaman ekten önce kesme işareti kullanılır.

ÖRNEKLER

 Boğazdan
 Hisardan

NOT

Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında kesme işareti yay ayraçtan önce kullanılır

ÖRNEKLER

 Yunus Emrenin (1240?-1320)
 Yakup Kadriden (Karaosmanoğlu)

 2.  Kişi adlarından sonra gelen saygı ve unvan sözlerine getirilen ekleri ayırmak için konur.

ÖRNEKLER

 Ali Beyin
 Beyza Hanımdan
 Mithat Paşa
 Türk Dil Kurumu Başkanından

 3.  Sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur.

ÖRNEKLER

 Üniversiteyi 1992de bitirmiş.

 Arkadaşım karşı apartmanın 5inci katında oturuyor.

 İşletmemiz 1957den beri hizmet vermektedir.

 4.  Kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur.

ÖRNEKLER

 7. Koğuştaki Mucize filmi, TVde ilk kez bu akşam TRT 1 ekranlarında…

 Ayrıntılı bilgiye TDKnin internet sitesinden ulaşabilirsiniz.

 ABDde meydana gelen deprem büyük yıkıma yol açtı.

 5.  Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adlarına gelen ekleri ayırmak için konur.

EK BİLGİ

Belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar.

ÖRNEKLER

 Ortak sınav, bu sene 6 Haziranda yapılacak.

 Başvurular 13 Mayıs 2022 Cumaya kadar yapılabilecektir.

 6.  Seslerin ölçü ve söyleyiş gereği düştüğünü göstermek için kullanılır.

ÖRNEKLER

 Güzelliğin on paretmez
Bu bendeki aşk olmasa (Âşık Veysel)

 Noldu da gitmekten vazgeçtiniz?

 7.  Bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur.

ÖRNEKLER

 adan zye

 -lıkla türetilmiş sözcükler

Kesme İşareti Nerelerde Kullanılmaz?

UYARI

Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk eki (-lar, -ler) ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesmeyle ayrılmaz.

ÖRNEKLER

 Şirketimiz, İngilizceden Türkçeye çeviri hizmeti de vermektedir.

 Bir gün bir Kayseriliyle bir Trabzonlu uçağa binmiş.

 Bu akşam yemeğe Ahmetlere davetliyiz.

UYARI

Kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.

ÖRNEKLER

 Türkiye Büyük Millet Meclisinden, Bakanlar Kuruluna

 Çapa Fen Lisesinin birincisi Boğaziçi Üniversitesini kazandı.

 Öğle yemeklerini Cumhuriyet Lokantasında yiyoruz.

 Türkiye Büyük Millet Meclisinin, 120’nci birleşiminin 3’üncü Oturumunda

NOT

Avrupa Birliği sözüne ek getirildiğinde Avrupa Birliğine, Avrupa Birliğinin gibi kesme işaretiyle ayrılarak yazılır.

UYARI

Sonunda “p, ç, t, k” ünsüzlerinden biri bulunan özel isimlere ünlüyle başlayan bir ek getirildiğinde yazılışta yumuşama yapılmaz ama söyleyişte yumuşama yapılır.

ÖRNEKLER

YAZILIŞSÖYLENİŞ
Ahmet‘iAhmedi
Zonguldak‘aZonguldağa
Zeynep‘eZeynebe

NOT

Başbakanlık, Rektörlük vb. sözler ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde Başbakanlığa, Rektörlüğe vb. biçimlerde yazılır.

UYARI

Sonunda 3. teklik kişi iyelik eki olan özel ada, bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti konmaz.

ÖRNEKLER

 Boğaz Köprünün ➡ Boğaz Köprümüzün

 Konya Ovanda ➡ Konya Ovamızda

 İstiklal Marşı ➡ İstiklal Marşımızı

NOKTALAMA İŞARETLERİ

✧ (-) Kısa Çizgi
✧ (—) Uzun Çizgi
✧ ( ) Yay Ayraç
✧ [ ] Köşeli Parantez

Yorum yapın